Ιστορία του Πολιτιστικού Κεντρου “Ιβάν Σελιμίνσκι”
Η βουλγαρική κοινότητα της Αθήνας διαμορφώνει την εικόνα της στα τέλη του 20ου και στις αρχές του 21ου αιώνα, ξεκινώντας να εκδίδει δικές της εφημερίδες και δημιουργώντας ενημερωτικές ιστοσελίδες. Γύρω στο 2010, οι πρώτοι βουλγαρικοί πολιτιστικοί σύλλογοι έχουν ήδη εγγραφεί ως ελληνικά νομικά πρόσωπα, τα οποία παράλληλα οργανώνουν εκπαιδευτικές δραστηριότητες για όσους ενδιαφέρονται για την εκμάθηση βουλγαρικής γλώσσας και πολιτισμού. Το Ελληνοβουλγαρικό Πολιτιστικό Κέντρο «Ιβάν Σελιμίνσκι», με το παλαιότερο και ευρύτερα γνωστό όνομά του Ελληνοβουλγαρικός Σύνδεσμος Πολιτισμού (ΕΒΣΠ), ξεκινά τη δραστηριότητά του ακριβώς αυτή την εποχή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη δράση και το όραμά του, πιο συγκεκριμένα την πολιτιστική προσέγγιση του βουλγαρικού και του ελληνικού λαού και την ανάπτυξη φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, συμβάλλοντας στην ένταξη Βούλγαρων πολιτών στην ελληνική κοινωνία. Από το 2011 λειτουργεί στον Σύλλογο ένα κυριακάτικο σχολείο, αρχικά με το όνομα «Παΐσιος Χιλανδαρινός» και λίγο αργότερα «Όσιος Παϊσιος Χιλανδαρινός», λαμβάνοντας έτσι υπόψη, αφενός, τη συμβολή του σημαντικού εθνεργέτη στη διαμόρφωση της βουλγαρικής ταυτότητας, και από την άλλη το ιερό του πρόσωπο που ξεπερνά την κλίμακα μιας εγκόσμιας μορφής. Μεταξύ των ιδρυτών και μελών του Συλλόγου, καθώς και στο διδακτικό προσωπικό, υπάρχουν ενεργές στον χώρο του πολιτισμού και της εκπαιδευσης προσωπικότητες βουλγαρικής και ελληνικής καταγωγής, όπως συγγραφείς, μεταφραστές, ιστορικοί, καλλιτέχνες, δικηγόροι κλπ. Παράλληλα αναπτύσσονται και άλλοι, παλαιότεροι και νεότεροι βουλγαρικοί πολιτιστικοί σύνδεσμοι με κυριακάτικα σχολεία, όπως το Κυριακάτικο Σχολείο «Κύριλλος και Μεθόδιος” του συνδέσμου «Εθνεργέτες”, το Δεύτερο Σχολείο «Παΐσιος Χιλανδαρινός” και το Κυριακάτικο Σχολείο “ABV Teaching Academy” προς τους αντίστοιχους νεοσύστατους συλλόγους τους.
Ακολουθώντας το όραμά του για πολιτιστική προσέγγιση των δύο λαών, το Κέντρο Σελιμίνσκι αναζητά συνεργασίες εντός και εκτός της ελληνικής πρωτεύουσας. Σύντομα καταφέρνει να οργανώσει το δεύτερο σχολείο του, πάλι με προστάτη τον Σεβασμιώτατο Παΐσιο Χιλανδαρινό, στην Κρήτη, όπου ζει και εργάζεται σημαντικός αριθμός Βουλγάρων. Έτσι, στο χωριό Γεράνι, το 2013 ανοίγει τις πόρτες του το πρώτο βουλγαρικό σχολείο στο νησί και τα πρώτα χρόνια οι μαθητές φτάνουν τους 80-90 σε διάφορες τάξεις.
Στα χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης, και πιο συγκεκριμένα το 2018-2019, ο ΕΒΣΠ τη βιώνει εξίσου με όλη την Ελλάδα. Την περίοδο αυτή, ο Σύνδεσμος αποφασίζει να ανακηρύξει ως προστάτη των δύο κυριακάτικων σχολείων τον Βασίλ Λέβσκι, γνωστό και ως Απόστολο της βουλγαρικής ελευθερίας. Η απόφαση αυτή συνάδει με την αναζήτηση συντονισμού και προσέγγισης μεταξύ των βουλγαρικών κυριακάτικων σχολείων στην Αθήνα, που οδήγησε στον άτυπο κανόνα ότι κάθε σχολείο διοργανώνει ετήσια αργία, στην οποία συμμετέχουν και τα άλλα σχολεία.
Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου αλλάζει η διοίκηση, διατηρώντας και αναπτύσσοντας περαιτέρω το όραμά της. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, το κέντρο Σελιμίνσκι όχι μόνο διατηρείται, αλλά αναπτύσσει και μια δραστηριότητα μεγαλύτερης κλίμακας. Το 2020, το πρώτο σχολείο του Κέντρου Σελιμίνσκι ιδρύει παράρτημα στην πόλη του Ναυπλίου και το 2023 ένα δεύτερο παράρτημα στην Καλαμάτα.
Τον Δεκέμβριο του 2021, εκπαιδευτικοί από τα κυριακάτικα σχολεία του Συλλόγου συμμετέχουν στο Δεύτερο Βαλκανικό Φόρουμ «Στρατηγικές για την Εκμάθηση της Βουλγαρικής Γλώσσας σε Ξενόγλωσσο Περιβάλλον», πραγματοποιείται στην Αθήνα με πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Βουλγαρίας και διοργανώνεται από κοινού με την Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και τα βουλγαρικά κυριακάτικα σχολεία της ελληνικής πρωτεύουσας.
Με τις δραστηριότητές του, το Κέντρο Σελιμίνσκι προσπαθεί να διατηρήσει μια πολιτιστική γέφυρα με την ελληνική κοινότητα μέσα από μια δημιουργική στάση και παρουσία των Βουλγάρων στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.
Με αφορμή τα 200 χρόνια από την ελληνική εξέγερση του 1821 διοργανώνει διασχολικό διαγωνισμό «Ο αδερφός διαλέγει τον αδελφό του. Οι Βούλγαροι και το ελληνικό απελευθερωτικό κίνημα του πρώτου μισού του 19ου αιώνα». για μαθητές από κυριακάτικα σχολεία της Ελλάδας με στόχο να γνωρίσουν οι μαθητές τη συνεργασία Βουλγάρων και Ελλήνων στον αγώνα για ελευθερία, καθώς και το πνεύμα της εποχής. Η βράβευση των νικητών γίνεται σε δύο στάδια σε Αθήνα και Ναύπλιο, λόγω ισχυόντων μέτρων Covid-19.
Στην Αθήνα η απονομή πραγματοποιείται στη Βουλή των Ελλήνων. Στους νικητές απονέμεται δίπλωμα και βραβείο με εικονογράφηση των σκίτσων του Όριν Αρκομάνη, εξέχοντος εικονογράφου και μεταφραστή, από το βιβλίο του ακαδημαϊκού Νικολάι Τοντορόβ και του καθηγητή Βασελίν Τράκοβ «Βούλγαροι συμμετέχοντες στους αγώνες για την απελευθέρωση της Ελλάδας 1821 -1828». Μετά την απονομή, οι βραβευμένοι συμμετέχοντες του διαγωνισμού ερμηνεύουν ποιήματα Βουλγάρων και Ελλήνων ποιητών. Χαιρετισμοί δίνονται εκ μέρους της Πρεσβείας της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας στην Αθήνα και της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.Με τη βοήθεια του Δρ.Θοδωρή Κουτσογιάννη, επικεφαλή επιμελητή της έκθεσης αφιερωμένη στα 200 χρόνια από την ελληνική ανεξαρτησία, οι Βούλγαροι προσκεκλημένοι βλέπουν την έκθεση στις αίθουσες της Βουλής.
Η δεύτερη τελετή βράβευσης των νικητών του διασχολικού διαγωνισμού «Ο αδερφός επιλέγει τον αδερφό του – οι Βούλγαροι και το ελληνικό απελευθερωτικό κίνημα του πρώτου μισού του 19ου αιώνα» πραγματοποιείται στο Πολεμικό Μουσείο Ναυπλίου παρουσία των διοργανωτών του διαγωνισμού, το Κέντρο Σελίμινσκι και το Τμήμα Ρωσικής Φιλολογίας και Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, γονέων και εκπροσώπων της βουλγαρικής κοινότητας και της Πρεσβείας της Βουλγαρίας στην Αθήνα. Ο Διευθυντής του Πολεμικού Μουσείου, Αντισυνταγματάρχης Ευστάθιος Προξένιος, συγχαίρει τους νικητές και παρουσιάζει στους καλεσμένους στα μουσειακά εκθέματα.
Με αφορμή τα 150 χρόνια από τον θάνατο του Βασίλ Λέφσκι, το Κέντρο Σελιμίνσκι και τα σχολεία που λειτουργεί, διοργανώνουν διεθνή διαγωνισμό με θέμα «Ο Βασίλ Λέφσκι ενώπιον του δικαστηρίου και ενώπιον του κόσμου. Η άποψη των φοιτητών στη χώρα και στο εξωτερικό».
Στις 19 Φεβρουαρίου 2023 ανακοινώνονται τα αποτελέσματα του διαγωνισμού στην Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας στην Αθήνα. Οι συμμετέχοντες παραλαμβάνουν τα βραβεία τους από τον καθηγητή Δρ. Μίλκο Παλανγκούρσκι, αντιπρύτανη επιστημονική δραστηριότητας στο Πανεπιστήμιο του Βελίκο Τέρνοβο « Αγ. Κύριλλος και Μεθόδιος» και τον Γκέντσο Μπάνεβ, λέκτορα Βουλγαρικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το Κέντρο Σελιμίνσκι συμμετέχει στη διοργάνωση του 9ου Διεθνούς Συνεδρίου για φοιτητές και διδακτορικούς φοιτητές με τίτλο «Anger and Peace in European Civilization» μαζί με το Υπουργείο Παιδείας και Επιστήμης και την Πρεσβεία της Βουλγαρίας στην Αθήνα, το οποίο πραγματοποιείται 29 Μαρτίου -1 Απριλίου 2023. Βάσει παράδοσης του ακαδημαϊκού φόρουμ και συζητούνται και διερευνούνται τρέχοντα παγκόσμια γεγονότα στο πλαίσιο των βουλγαρικών σπουδών.
Η παρουσίαση του βιβλίου «Πρώιμη εργασία του Ιβάν Σελιμίνσκι» του καθηγητή θεολογίας Δημητρίου Γόνη με αφορμή την Ημέρα των Λαϊκών Αφυπνιστών – 1 Νοεμβρίου 2023 ανήκει επίσης στις εκδηλώσεις που διοργανώνει το Πολιτιστικό Κέντρο «Ivan Seliminski» σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας στην Ελλάδα και την Ελληνική Επιτροπή Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για το βιβλίο μιλούν καθηγητές του ΕΚΠΑ, όπως η αναπληρώτρια καθηγήτρια Ειρήνη Κασάπη και ο λέκτορας Γκέντσο Μπάνεβ, καθώς και ο συγγραφέας, καθηγητής Δημήτριος Γόνης, ο οποίος έχει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με το κοινό.
Στις 27 Νοεμβρίου 2023, πραγματοποιείται συνάντηση στο Πολιτιστικό Κέντρο «Ivan Seliminski» με την καθ. Γιούρα Κωνσταντίνοβα, μακρόχρονη ερευνήτρια των βουλγαροελληνικών σχέσεων κατά τον 19ο-20ο αιώνα και παρουσίαση του νέου της βιβλίου «Βουλγαρία και η Ελλάδα σε έναν λαβύρινθο μονολόγων», που αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη των βουλγαροελληνικών σχέσεων από την εγκαθίδρυσή τους το 1880 έως τη λήξη τους το 1941. Το βιβλίο παρουσιάζουν ο καθηγητής Σπυρίδων Πλουμίδης, λέκτορας σύγχρονης ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας του ΕΚΠΑ και ο λέκτορας Γκέντσο Μπάνεβ, λέκτορας Βουλγαρικών Σπουδών στο Τμήμα Ρωσικής Φιλολογίας και Σλαβικών Σπουδών του ίδιου πανεπιστημίου. Για το βιβλίο της μιλά και η συγγραφέας απαντώντας ύστερα σε πολυάριθμες και ενδιαφέρουσες ερωτήσεις του κοινού.
Σήμερα, το Κέντρο Σελιμίνσκι εντάσσεται στο πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού «Οι Ανείπωτες Ιστορίες των Βουλγάρων» με δύο έργα μέσω των οποίων μαθητές και καθηγητές θα εξερευνήσουν τον πλούτο της βουλγαρικής καλλιτεχνικής κληρονομιάς μέσα από τα έργα των Στογιάν Ντόνεφ και Χριστίνα Κελλίδη- Ντόνεφ (ζωγραφική και γλυπτική), Ανατόλι Γκεοργκίεβ και Βαγγέλης Κύρης (εργόχειρο και φωτογραφία) και Σβετλίν Βασίλεβ (εικονογράφηση) και θα ακολουθήσουν τον δρόμο των βουλγαρικών αθλητικών χορών και γυμναστικής στην Ελλάδα μέσα από τα έργα της Γκαλένα Βελίκοβα- Χαϊνά και της Λυδίας Περουλάκη.
Επιπλέον, το Κέντρο συμμετέχει ενεργά στο πρόγραμμα «Εκπαιδευτικές Διαδρομές» του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών της Βουλγαρίας, το οποίο διευρύνει το ενδιαφέρον των παιδιών και των μαθητών για τη βουλγαρική ταυτότητα, πολιτισμό, παραδόσεις και λογοτεχνική κληρονομιά και επιβεβαιώνει τις πνευματικές αξίες του βουλγαρικού έθνος.
